على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

147

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ادلاث ( edl s ) م . ع . پوشانيدن . ادلاج ( edl j ) م . ع . به اول شب رفتن . و به شب رفتن . ادلاج ( eddel j ) م . ع . به آخر شب رفتن . ادلاس ( adl s ) ع . ج دلس . ادلاس ( edl s ) م . ع . در بقيهء روئيدگى افتادن قوم يق ادلسوا يعنى واقع شدند در باقىماندهء كشت . و ادلست الارض : سبز شد زمين بباقىماندهء كشت . ادلاع ( edl ' ) م . ع . ادلع لسانه ادلاعا : بيرون كرد زبان خود را . و كذلك ادلع بطنه . الحديث يبعث شاهد الزورمد لعا لسانه فى النار اى مخرجا . ادلاع ( eddel ' ) م . ع . ادلع لسانه ادلاعا : بيرون آورد زبان خود را . ادلاف ( edl f ) م . ع . ادلف له القول ادلافا : زشت گفت او را . ادلاق ( edl q ) م . ع . برهم سودن دندانها از شدت سرما . و ادلق الدلق : برآورد شمشير را . ادلاك ( eddel k ) م . ع . ادلك الشئى بيده ادلاكا : ماليد آن چيز را بدست خود . ادلال ( edl l ) م . ع وسيله جستن . و ناز كردن . و اعتماد كردن بر كسى . و هو يدل به : او اعتماد مىكند به وى . و ادل عليه : گستاخى نمود و جرئت كرد . و ادل فامل : كستاخى نمود پس ملول كرد او را . و ادل بمحبته : از حد در گذشت در محبت وى . و ادل على قرنه : گرفت حريف خود را از بالا . و ادل البازى على صيده : از بالا گرفت باز شكار را . و ادل الذئب : گرگين شد و لاغر گرديد آن گرگ . ادلة ( edlat ) ا . ع . شير خفتهء ترش شده و جاءنا بادلة ما تطاق حمضا : آورد ما را شير ترشى كه روى درهم كشيده مىشود از ترشى آن . ادلة ( adellat ) ع . ج دليل . ادلص ( adlas ) ص . ع . رجل ادلص : مرد بسيار لغزنده . حمار ادلص : خر پشم نو درآورده . ادلصى ( adlasiy ) ص . ع . حمار ادلصى خر پشم نورسته . ادلعى ( adlaiy ) ا . ع . كير ستبر دراز . ادلغفاف ( edleqf f ) م . ع . ادلغف ادلغفافا : پنهان و پوشيده آمد تا بدزدد چيزى را . ادلم ( adlam ) ص . ع . سياه از مردم و خر و جز آن . ج : دلم يق فى صفة الناس : لسعتهم عقارب كامثال البغال الدلم اى السود . و ا . پوست سيه . و سيه چردگى . و شير بيشه . ادلمساس ( edlems s ) م . ع . ادلمس الليل ادلمساسا : سخت تاريك شد شب . ادلنظاء ( edlenz ) م . ع . ادلنظى ادلنظاء : بسرعت رفت و فربه شد . ادله ( adelle ) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - برهان . و هر چيز كه بدان چيزى را ثابت كنند . و آن چيز كه بدان بر اثبات چيزى اقامه نمايند . و ادلهء شرعيه : برهانهائى كه در محكمهء عدالت و قضاوت اقامه مىكنند . و ادلهء واضحه : برهانهاى بين و آشكارا . ادلهمام ( edlehm m ) م . ع . كلانسال شدن . و ادلهم الظلام : كثيف و بسيار سياه شد . ادلهنان ( edlehn n ) ع . م . ادلهن ادلهنانا : پير و كلانسال گرديد - لغة فى ادلهمام . ادلى ( adli ) ع . ج دلو . ادليساس ( edlis s ) م . ع . ادلاست الارض ادليساسا : به گياه كم رسيدند شتران از آن زمين . ادليلاء ( edlil ' ) م . ع . ادلولى ادليلاء : شتابى كرد . ادليمام ( edlim m ) م . ع . ادلام ادليماما : سخت سياه شد . و ادلام الليل : تاريك شد شب . ادم ( adm ) ا . ع . پيشواى قوم و روگاه آنها كه بدان آن قوم شناخته شوند و هو ادم اهله : او پيشواى و مقتداى اهل خود است . ادم ( adm ) ا . ع . ادم بينهم ادما : ( از باب ضرب ) : اصلاح كرد ميان آنها را و الفت داد . و ادم الخبز : آميخت نان را با نان خورش . و ادم القوم : نان آن گروه را بنانخورش آميخت . و ادمهم ادما ( از باب نصر ) : مقتدا و پيشواى آنها گرديد . ادم ( odm ) ا . ع . نانخورش . و هرچه اصلاح طعام كند چون سركه و نمك و جز آن ج : آدام . و نيز ادم : ج آدم . ادم ( adam ) ا . پ . ياقوت . ادم ( adam ) ا . ع . گور و قبر . و آدم و بشر و انسان . و نام نوعى از خرما . و اخ . چند موضع در عربستان . و نام دهى در صنعاء . و نام چند ناحيه . ادم ( adam ) و ( odom ) ع . ج اديم . ادماء ( adm ' ) ص . ع . مونث آدم . يق بعير آدم و ناقة ادماء : شترى كه موى وى سپيد و چشم آن سياه بود . ادماء ( edm ' ) م . ع . ادميته ادماء : خون آلود گردانيدم او را . ادمات ( adam t ) ع . ج ادمة ادماج ( edm j ) م . ع . ادمجه ادماجا : پيچيد آن را در جامه . ادماج ( eddem j ) م . ع . ادمج ادماجا :